Dit is een van de meest voorkomende vragen die vrouwen hebben over hun reproductieve gezondheid: Word ik ongesteld als ik hormonale anticonceptie gebruik? Het korte antwoord is nee. Hoewel je wel maandelijkse bloedingen kunt ervaren, is dit geen echte menstruatie.
Dit fenomeen staat bekend als onttrekkingsbloedingen en deze zijn het gevolg van een daling van de hormoonspiegel, niet van de ovulatie.
Het kiezen van een hormonale anticonceptiemethode is een heel persoonlijke beslissing, die ook het verloop van de bloedingen kan beïnvloeden. Lees hieronder verder om te ontdekken wat er in je lichaam gebeurt tijdens deze periode van de maand.
| De Oura-functie cyclusinzichten biedt nu ook ondersteuning bij hormonale anticonceptie. Deze ervaring is ontworpen om je te helpen symptomen bij te houden, je menstruatie te voorspellen en beter te begrijpen hoe hormonale anticonceptie op persoonlijk niveau invloed heeft op je lichaam. |
Waardoor worden onttrekkingsbloedingen veroorzaakt?
Als je een cyclische anticonceptiemethode gebruikt, zoals de pil, een hormoonpleister of een vaginale ring, kan het zijn dat je gedurende drie weken actieve hormonen inneemt en daarna een ‘stopweek’ inlast of placebopillen slikt.
Tijdens de drie weken dat je actieve hormonen gebruikt, blijven je oestrogeen- en/of progesteronspiegel stabiel. Wanneer je in de placeboweek zit, dalen die niveaus. Deze daling zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies wordt afgevoerd, met een onttrekkingsbloeding als gevolg.
Met andere woorden: onttrekkingsbloedingen weerspiegelen de reactie van je lichaam op de daling van het hormoonniveau tijdens een onderbreking in de hormonale anticonceptie, in plaats van een ovulatiecyclus.
Een andere factor die onttrekkingsbloedingen kan veroorzaken, is inconsequent gebruik van een cyclische anticonceptiemethode. De pil vergeten in te nemen of zelfs een paar uur te laat innemen kan leiden tot een daling van de hormoonspiegel, wat genoeg kan zijn om een kleine bloeding te veroorzaken. Vanwege de dosis hormonen in cyclische anticonceptie is het missen van een dag of twee van je medicijnen genoeg om je hormoonspiegel te verlagen (en de werking ervan te verminderen!) en onttrekkingsbloedingen te krijgen.
Wat is het verschil tussen een onttrekkingsbloeding en een menstruatie?
Als je geen hormonale anticonceptie gebruikt, maakt je lichaam gedurende de maand oestrogeen aan, komt er een eicel vrij (ovulatie) en produceert het vervolgens progesteron. Wanneer er geen zwangerschap optreedt, dalen deze natuurlijke hormonen. Hierdoor wordt een laagje slijmvlies van de baarmoeder afgescheiden, wat een menstruatie wordt genoemd.
De meeste hormonale anticonceptiemethoden werken echter door de ovulatie juist te voorkomen. Aangezien er geen eitje vrijkomt en er geen natuurlijk progesteron wordt geproduceerd door de eierstokken, is er ook geen daadwerkelijke ‘menstruatiecyclus’. De bloeding is dus eigenlijk een geplande bijwerking van de medicatie.
| Waarom ‘bloeden’ we tijdens het gebruik van hormonale anticonceptie, ook al is het medisch gezien niet nodig? Toen wetenschappers in de jaren 60 de oorspronkelijke anticonceptiepil ontwikkelden, werd deze ontworpen volgens een cyclus van vier weken: drie weken actief en de vierde week zonder de pil (of met een placebo), waardoor een bloeding werd veroorzaakt. Ze noemden dit ‘menstruatie’ om het vertrouwd te laten lijken. Dit zorgde ervoor dat de pil als meer ‘natuurlijk’ werd gezien, en daardoor meer acceptabel werd voor degenen die hem gebruikten. |
Wat is een doorbraakbloeding?
Bij continue hormonale anticonceptiemethoden, zoals het hormoonspiraaltje, een injectie of een implantaat (staafje), kun je iets ervaren wat bekend staat als een doorbraakbloeding. Dit is iets wat vaak voorkomt bij deze methoden.
Een doorbraakbloeding kan ook vaker voorkomen bij laaggedoseerde en zeer laaggedoseerde anticonceptiepillen. Dit is gebruikelijk en vermindert of verdwijnt vaak binnen twee tot zes maanden.
In tegenstelling tot een menstruatie of onttrekkingsbloeding, is een doorbraakbloeding geen reactie van het lichaam op een daling van de hormoonspiegel. Meestal is het een teken dat je lichaam zich aan het aanpassen is op het hormoonniveau.
Waarom komen doorbraakbloedingen voor?
Het hormoon progestageen in anticonceptie houdt het slijmvlies in de baarmoeder (het endometrium) heel dun. In de eerste 3 tot 6 maanden nadat je begint met een nieuwe methode (zoals een laaggedoseerde pil of hormoonspiraaltje) kan het slijmvlies een beetje instabiel worden terwijl het dunner wordt.
Als gevolg hiervan kunnen kleine stukjes van het slijmvlies voortijdig loslaten, wat resulteert in lichte bloedingen of bruinige afscheiding.
Andere factoren die een doorbraakbloeding kunnen uitlokken, zijn:
- Continu gebruik: Als je je pauzeweek overslaat om een bloeding te voorkomen (door meteen verder te gaan met de volgende strip) of als jouw merk anticonceptiepil geen placeboweek heeft, kan dat leiden tot een iets zwaardere doorbraakbloeding.
- Roken: Onderzoek toont aan dat rokers meer kans hebben op een doorbraakbloeding, omdat nicotine kan beïnvloeden hoe de lever oestrogeen verwerkt.
Wanneer moet ik een arts raadplegen?
Hoewel een doorbraakbloeding meestal ongevaarlijk is, moet je contact opnemen met een arts als de bloeding langer dan zes maanden aanhoudt, erg hevig is (een vol maandverband per uur), gepaard gaat met ernstige pijn of plotseling weer begint na een lange periode zonder bloeding met dezelfde methode.