Als je momenteel zwanger bent of zwanger bent geweest, is het je waarschijnlijk opgevallen dat je huisarts of verloskundige bij elk bezoek je bloeddruk controleert. En daar is een goede reden voor: Hoge bloeddruk is een van de meest voorkomende complicaties tijdens en na de zwangerschap – en een van de belangrijkste zaken waar jij en je zorgverlener op moeten letten. Het kan gevolgen hebben voor je gezondheid en de ontwikkeling van je baby, en het vroegtijdig opsporen kan een groot verschil maken.
Hier lees je wat je moet weten, waarom het belangrijk is en waarop je moet letten om de signalen van je lichaam op te vangen.
Waarom hoge bloeddruk tijdens en na de zwangerschap je aandacht verdient
De Zwangerschap is een periode van enorme veranderingen. Je hart pompt tot 50% meer bloed rond, je hormonen zijn in beweging en de placenta van je baby zorgt ervoor dat de baby krijgt wat hij nodig heeft om te groeien. Tijdens dat proces kan de bloeddruk veranderen – en in sommige gevallen kan deze stijgen tot waarden die zowel voor jou als voor je baby een risico vormen.
Wanneer hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap in een vroeg stadium wordt ontdekt en goed wordt behandeld, hebben de meeste vrouwen uiteindelijk een gezonde zwangerschap en herstellen ze goed. Daarom zijn bewustwording, vroegtijdige opsporing en bewustmaking zo belangrijk.
Verschillende soorten hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap en na de bevalling
Niet alle gevallen van hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap en na de bevalling zijn hetzelfde. Dit zijn de vier belangrijkste soorten die je zorgverlener kan noemen:
- Chronische hoge bloeddruk: Hiermee wordt hoge bloeddruk bedoeld die iemand al vóór de zwangerschap had of die vóór de 20e week van de geschatte zwangerschapsduur wordt vastgesteld. Iemand die al vóór de zwangerschap aan chronische hoge bloeddruk leed, heeft mogelijk medicatie en nauwlettender toezicht nodig gedurende de hele zwangerschap.
- Zwangerschapshypertensie: Dit is een nieuwe verhoging van de bloeddruk die optreedt na 20 weken of na de bevalling bij iemand die voorheen een normale bloeddruk had. Dit type hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap gaat niet gepaard met andere complicaties, maar kan zich ontwikkelen tot ernstigere aandoeningen; daarom met het zeer nauwlettend in de gaten worden gehouden.
- Zwangerschapsvergiftiging: Dit is een plotselinge stijging van de bloeddruk die optreedt na 20 weken zwangerschap of na de bevalling bij iemand die voorheen een normale bloeddruk had. Dit gaat gepaard met tekenen van belasting van andere organen, meestal de nieren of de lever. Het kan plotseling optreden en vereist onmiddellijke medische hulp.
- Chronische hoge bloeddruk met bijkomende zwangerschapsvergiftiging: Door een nieuwe stijging van de bloeddruk kan zwangerschapsvergiftiging bovenop bestaande hoge bloeddruk ontstaan.
Als je weet met welk type bloeddruk je te maken hebt, kun je de behandeling en verdere planning daarop afstemmen.
Wat wordt beschouwd als hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap
Je zorgverlener kan tijdens of na de zwangerschap de diagnose zwangerschapshypertensie of zwangerschapsvergiftiging stellen als:
- je systolische druk (bovendruk) 140 mmHg of hoger is, of
- je diastolische druk (onderdruk) 90 mmHg of hoger is
- bij twee afzonderlijke metingen met ten minste vier uur ertussen.
Je zorgverlener kan tijdens of na de zwangerschap de diagnose zwangerschapsvergiftiging stellen als:
- je systolische druk (bovendruk) 160 mmHg of hoger is, of
- je diastolische druk (onderdruk) 110 mmHg of hoger is
- bij slechts één of twee metingen.
Bij aandoeningen zoals zwangerschapsvergiftiging zullen ze door middel van bloed- en urineonderzoek ook letten op andere symptomen, zoals eiwit in de urine, verhoogde leverenzymen of een laag aantal bloedplaatjes.
Waarschuwingssignalen van hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap
Soms zijn de tekenen van gevaarlijke bloeddrukveranderingen subtiel – en kun je ze gemakkelijk afdoen als ‘normale zwangerschapskwaaltjes’. Maar bepaalde symptomen mogen niet worden genegeerd:
- Aanhoudende of ernstige hoofdpijn
- Veranderingen in het gezichtsvermogen (wazig zien, lichtflitsen)
- Zwelling in je gezicht of handen, vooral als deze plotseling optreedt
- Pijn rechtsboven in de buik
- Kortademigheid
- Plotselinge gewichtstoename
- Veel minder plassen dan normaal
Als iets niet goed voelt, vertrouw dan op je intuïtie. Neem contact op met je zorgverlener of ga naar de afdeling verloskunde. Vroegtijdig ingrijpen kan het verschil maken.
Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap versus chronische hoge bloeddruk
Misschien vraag je je af: is hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap precies hetzelfde als normale hoge bloeddruk? Het antwoord is: nee. Hoewel ze allebei betrekking hebben op hoge bloeddruk, zijn het heel verschillende aandoeningen, die op verschillende manieren worden vastgesteld en behandeld.
- Chronische hoge bloeddruk is langdurig en niet gerelateerd aan de zwangerschap zelf. De aandoening wordt meestal vóór de zwangerschap of vroeg in het eerste trimester vastgesteld en moet gedurende het hele leven van de patiënt worden behandeld.
- Zwangerschapshypertensie en zwangerschapsvergiftiging houden specifiek verband met veranderingen tijdens de zwangerschap en na de bevalling – en verdwijnen doorgaans na de bevalling.
Zo kun je het risico op zwangerschapsvergiftiging beperken
Het kan veel stress opleveren om te denken dat je zwangerschap mogelijk gecompliceerd wordt door zwangerschapsvergiftiging. Maar er zijn een paar manieren waarop je je risico kunt verlagen of het vroegtijdig kunt ontdekken.
1. Praat met je zorgverlener
De eerste stap is om vroeg in de zwangerschap met je zorgverlener te praten over je risico. Er zijn een aantal vragen die je arts of verloskundige je zal stellen om te bepalen of je moet beginnen met het slikken van aspirine. Aspirine slikken is een wetenschappelijk onderbouwde manier om het risico op zwangerschapsvergiftiging te verlagen.
2. Schenk aandacht aan slaap
Het is altijd de moeite waard om aandacht te besteden aan je slaap. Maar slaapstoornissen, zoals een slechteslaapkwaliteit, snurken of slaapapneu, kunnen het algehele risico op zwangerschapsvergiftiging verhogen. Daarom is het de moeite waard om aandacht te besteden aan slaapgewoonten.
LEES VERDER: Slaapapneu: wat is het en wat kun je eraan doen?
3. Schaf een bloeddrukmanchet aan
Overweeg om een bloeddrukmanchet aan te schaffen. Deze zijn meestal bij de apotheek verkrijgbaar, of je huisarts kan je er een voorschrijven. Zodra je hebt geleerd wat de juiste manier is om je bloeddruk te meten, kun je zelf je bloeddruk in de gaten houden. Als de waarden verhoogd zijn, is dat een reden om contact op te nemen met je huisarts. Zelfs als je meetwaarden normaal zijn, mag je dat niet als reden gebruiken om zwangerschapscontroles over te slaan of symptomen te negeren als je die hebt.
Vooruitblik: gezondheidsgevolgen op de lange termijn
Wat vaak over het hoofd wordt gezien in de hectiek na de bevalling, is: wat gebeurt er met je bloeddruk na de bevalling?
Als je zwangerschapsvergiftiging of zwangerschapshypertensie hebt gehad, heeft je gezondheid op de lange termijn mogelijk extra aandacht nodig. Onderzoek toont aan dat het je risico kan verhogen op:
- Chronische hoge bloeddruk
- Hartaandoeningen
- Beroerte
- Nierproblemen
- Diabetes type 2
Dit betekent niet dat deze problemen onvermijdelijk zijn. Maar het betekent wel dat je er goed aan doet om je bloeddruk minstens één keer per jaar te laten controleren, gezonde gewoonten voor je hart aan te houden en regelmatig in gesprek te gaan met je zorgverlener.
Beschouw je zwangerschap als een kijkje in je toekomstige gezondheid – het is een kans om signalen in een vroeg stadium te herkennen en maatregelen te nemen die je welzijn de komende decennia ten goede komen.
LEES VERDER: 8 manieren om je cardiovasculaire gezondheid te verbeteren
Kort samengevat
Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap is een ernstige aandoening, maar wel te behandelen – vooral als je goed geïnformeerd bent, steun krijgt en in staat bent om voor jezelf op te komen.
Houd deze stappen in gedachten:
- Ken de signalen
- Praat met je zorgverlener
- Stel vragen
- Vertrouw op je lichaam
Bij Oura vinden we het belangrijk dat je luistert naar wat je lichaam je vertelt. Of het nu gaat om hartslagpatronen, veranderingen in je slaappatroon of veranderingen in je activiteit: je lichaam geeft voortdurend signalen af – en door op die signalen te letten, kun je zorgen voor een zo gezond mogelijke zwangerschap.
De Oura Ring is geen medisch hulpmiddel en is niet bedoeld om ziektes of medische aandoeningen vast te stellen, te behandelen, te genezen of te voorkomen.