Όταν σκέφτεστε τη γυναικεία υγεία, οι καρδιακές παθήσεις πιθανότατα δεν είναι η πρώτη ιατρική κατάσταση που σας έρχεται στο μυαλό. Ωστόσο υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους θα έπρεπε.
Οι καρδιακές παθήσεις αποτελούν την κυριότερη αιτία θανάτου για τις γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείες και μπορούν να επηρεάσουν γυναίκες κάθε ηλικίας. Στην πραγματικότητα, ευθύνονται για περίπου έναν στους πέντε θανάτους γυναικών. Επιπλέον, έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να χάσουν τη ζωή τους σε σύγκριση με τους άνδρες μετά από καρδιακή προσβολή.
Καθώς η Oura λανσάρει νέες λειτουργίες για την καρδιακή υγεία, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η καρδιακή υγεία επηρεάζει διαφορετικά τις γυναίκες και τους άνδρες — με μερικούς πολύ εκπληκτικούς τρόπους.
Μια σύντομη ιστορία της καρδιακής υγείας των γυναικών
Κατά το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα, οι καρδιαγγειακές παθήσεις στις γυναίκες αγνοούνταν από την ευρύτερη ιατρική κοινότητα. Οι καρδιακές παθήσεις θεωρούνταν «ανδρική ασθένεια» — μια κατάσταση για την οποία οι γυναίκες δεν χρειάζονταν να ανησυχούν, όπως αναφέρει η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA).
Στη δεκαετία του 1980, η Framingham Heart Study, η πρώτη εις βάθος, μακροχρόνια καρδιαγγειακή μελέτη στις ΗΠΑ, άρχισε να αναφέρει μοτίβα καρδιακών παθήσεων που διαφέρουν ανάλογα με το φύλο και σημείωσε ότι τα εμφράγματα ήταν λιγότερο πιθανό να εμφανιστούν στις γυναίκες σε σύγκριση με τους άνδρες.
Ακολούθησε μια μελέτη-ορόσημο το 2001 που ανέδειξε την υποεκπροσώπηση των γυναικών στις κλινικές δοκιμές, γεγονός που οδήγησε σε εκκλήσεις για τη διενέργεια πιο συμπεριληπτικών καρδιαγγειακών ερευνών, τη σύνταξη κατευθυντήριων οδηγιών για την πρόληψη των καρδιακών παθήσεων με βάση το φύλο και τη διοργάνωση εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.
Αν και η έρευνα και η κατανόηση των καρδιακών παθήσεων στις γυναίκες έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στον 21ο αιώνα, υπάρχουν ακόμη πολλά που χρειάζεται να κατανοήσουμε — καθώς και ένα σημαντικό κενό που παραμένει να καλυφθεί στην έρευνα: Σύμφωνα με μια συστηματική ανασκόπηση κλινικών δοκιμών για καρδιαγγειακά νοσήματα, οι γυναίκες αποτελούσαν μόλις το 27% του μελετώμενου πληθυσμού και μόνο το 33% των μελετών ανέφεραν αποτελέσματα βάσει φύλου.
Παρακάτω, θα μάθετε επτά βασικά στοιχεία που πρέπει να γνωρίζετε για τις καρδιακές παθήσεις στις γυναίκες, τα συμπτώματα που αξίζει να προσέχετε, καθώς και τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τον κίνδυνο.
7 βασικά στοιχεία για τις καρδιακές παθήσεις στις γυναίκες
1. Οι γυναίκες διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις σε σύγκριση με τους άνδρες.
Ενώ οι άνδρες εμφανίζουν συχνότερα καρδιαγγειακές παθήσεις, οι γυναίκες παρουσιάζουν υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας και χειρότερη πρόγνωση όταν διαγνωστούν.
Οι λόγοι για αυτές τις ανισότητες είναι ποικίλοι και σύνθετοι, αλλά ορισμένοι από αυτούς περιλαμβάνουν:
- Μια ιστορική έλλειψη ένταξης σε κλινικές δοκιμές (όπως αναφέρθηκε παραπάνω)
- Έλλειψη ευαισθητοποίησης: Το 2019, μόνο 44% των γυναικών αναγνώρισε τις καρδιακές παθήσεις ως την κύρια αιτία θανάτου.
- Συμπτώματα καρδιακών παθήσεων σε γυναίκες, στα οποία δεν δόθηκε η απαιτούμενη προσοχή ή συνοδεύονταν από εσφαλμένη διάγνωση (περισσότερες πληροφορίες παρακάτω)
- Έλλειψη γνώσεων των ιατρών σχετικά με τις καρδιακές παθήσεις σε γυναίκες: Στο πλαίσιο μιας εθνικής έρευνας, μόνο το 22% των ιατρών πρωτοβάθμιας φροντίδας και το 42% των καρδιολόγων δήλωσαν ότι αισθάνονται εξαιρετικά καλά προετοιμασμένοι να αξιολογήσουν τους καρδιαγγειακούς κινδύνους σε γυναίκες.
- Οι γυναίκες είναι λιγότερο πιθανό από τους άνδρες να λάβουν σωτήριες θεραπείες για καρδιακές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων των μεταμοσχεύσεων καρδιάς, ή να τους συνταγογραφηθούν φάρμακα όπως οι στατίνες.
2. Τα συμπτώματα των καρδιακών παθήσεων στις γυναίκες μπορεί να διαφέρουν από εκείνα των ανδρών.
Ενώ τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες μπορούν να παρουσιάσουν «κλασικά» συμπτώματα καρδιακής νόσου, όπως πόνο στο στήθος και δύσπνοια, τα συμπτώματα στις γυναίκες τείνουν να είναι διαφορετικά και μπορεί να μην αναγνωριστούν. Αυτό μπορεί να συμβάλει σε εσφαλμένη διάγνωση και να αυξήσει τον κίνδυνο θανάτου.
Στην πραγματικότητα, μια μελέτη διαπίστωσε ότι οι γυναίκες έχουν επτά φορές περισσότερες πιθανότητες από τους άνδρες να λάβουν εσφαλμένη διάγνωση και να επιστρέψουν στο σπίτι από το νοσοκομείο κατά τη διάρκεια εμφράγματος του μυοκαρδίου.
Είτε είστε γυναίκα είτε έχετε αγαπημένα πρόσωπα στη ζωή σας που είναι γυναίκες, είναι σημαντικό να γνωρίζετε τα ιδιαίτερα συμπτώματα των καρδιακών παθήσεων στις γυναίκες, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Δυσφορία στον αυχένα, το σαγόνι, τους ώμους, το άνω μέρος της πλάτης ή το άνω μέρος της κοιλιάς
- Πόνο σε ένα ή και στα δύο χέρια
- Ναυτία ή έμετο
- Εφίδρωση
- Ζάλη ή ίλιγγο
- Ασυνήθιστη κόπωση
- Καούρα ή δυσπεψία
Εάν εσείς ή κάποιο άτομο που γνωρίζετε παρουσιάζει κάποιο από αυτά τα συμπτώματα, μην διστάσετε να αναζητήσετε ιατρική φροντίδα το συντομότερο δυνατό.
3. Οι ορμονικές αλλαγές στις γυναίκες μπορεί να αυξήσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Οποιοδήποτε γεγονός στη διάρκεια της ζωής μιας γυναίκας που επηρεάζει σημαντικά τα επίπεδα των ορμονών μπορεί να αυξήσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Για παράδειγμα, κατά την εμμηνόπαυση, τα επίπεδα του οιστρογόνου — μιας καρδιοπροστατευτικής ορμόνης — μειώνονται. Αυτό θεωρείται ότι είναι εν μέρει ο λόγος για τον οποίο οι γυναίκες εμφανίζουν περισσότερα καρδιαγγειακά συμβάντα κατά τη διάρκεια και μετά την εμμηνόπαυση.
Ο ακανόνιστος εμμηνορροϊκός κύκλος — σε μήκος, διάρκεια ή χρονική στιγμή εμφάνισης — συνδέεται επίσης με καρδιαγγειακό κίνδυνο. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι αυτές οι αλλαγές προκαλούνται συνήθως από ορμονικές ανωμαλίες.
ΣΧΕΤΙΚΑ: Πώς επηρεάζει η εμμηνόπαυση τον ύπνο;
4. Η εγκυμοσύνη μπορεί να αυξήσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η εγκυμοσύνη μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά το γυναικείο σώμα, λειτουργώντας ως «τεστ κόπωσης» που αποκαλύπτει προϋπάρχουσες προδιαθέσεις για καρδιαγγειακά νοσήματα (CVD) πριν εμφανιστούν οι παραδοσιακοί παράγοντες κινδύνου, σύμφωνα με μια μελέτη του 2023. Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία χαρακτηρίζει την εγκυμοσύνη ως «περίοδο πιθανής ευπάθειας», η οποία ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου στο μέλλον.
Οι επιπλοκές της εγκυμοσύνης αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων. Οι γυναίκες που πάσχουν από προεκλαμψία, πρόωρο τοκετό, απώλεια εγκυμοσύνης ή διαβήτη κύησης αντιμετωπίζουν υψηλότερα ποσοστά καρδιαγγειακών νοσημάτων σε σύγκριση με εκείνες που δεν έχουν αυτές τις επιπλοκές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Τι συμβαίνει στο σώμα σας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, σύμφωνα με τα δεδομένα των μελών της Oura
5. Οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν αυτοάνοσα νοσήματα που ενδέχεται να αυξήσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Οι γυναίκες είναι πιο επιρρεπείς σε αυτοάνοσα νοσήματα. Στην πραγματικότητα, οι γυναίκες διατρέχουν έως και τετραπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης αυτοάνοσων νοσημάτων σε σύγκριση με τους άνδρες. Για γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσα νοσήματα όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή ο λύκος, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων.
6. Η γυναικεία καρδιά είναι πιο ευάλωτη στο ψυχικό ή συναισθηματικό άγχος.
Ενώ το ψυχικό άγχος μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε, οι έρευνες δείχνουν ότι η καρδιά των γυναικών επηρεάζεται πιο έντονα από το άγχος σε σχέση με την καρδιά των ανδρών.
Σε μια πρόσφατη μελέτη, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που βρίσκονται σε συνθήκες άγχους παρουσιάζουν μεγαλύτερη συστολή και σφίξιμο των μικρών περιφερικών αρτηριών (των αιμοφόρων αγγείων που μεταφέρουν το αίμα από την καρδιά στο υπόλοιπο σώμα) σε σύγκριση με τους άνδρες υπό τις ίδιες συνθήκες άγχους.
Αυτός είναι ίσως ο λόγος για τον οποίο οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν το σύνδρομο Takotsubo, γνωστό και ως «σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς», κατά τη διάρκεια περιόδων έντονου άγχους.
7. Οι γυναίκες μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο.
Το θετικό είναι το εξής: Οι καρδιακές παθήσεις στις γυναίκες μπορούν σε μεγάλο βαθμό να προληφθούν. Στην πραγματικότητα, έρευνες εκτιμούν ότι το 80% των καρδιαγγειακών παθήσεων, συμπεριλαμβανομένης της στεφανιαίας νόσου και των εγκεφαλικών επεισοδίων, μπορεί να προληφθεί και ακόμη και να αντιστραφεί μέσω υγιεινών συνηθειών.
Η πρόληψη ξεκινά με την κατανόηση. Μένοντας ενημερωμένες διαρκώς για την καρδιακή υγεία, κάνοντας πιο υγιεινές επιλογές όσον αφορά τον τρόπο ζωής και τηρώντας τα ραντεβού με τον ιατρό τους, οι γυναίκες κάθε ηλικίας μπορούν να αισθάνονται πιο ενδυναμωμένες ώστε να αναλάβουν τον έλεγχο της καρδιακής υγείας τους.
ΣΧΕΤΙΚΑ: Τα πάντα σχετικά με την καρδιαγγειακή ηλικία
5 συμβουλές για να μειώσετε τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων
1. Γνωρίστε τα στατιστικά σας
Μπορεί να είναι χρήσιμο να παρακολουθείτε τον καρδιακό ρυθμό σας χρησιμοποιώντας μια φορετή συσκευή όπως το Oura. Ο φυσιολογικός καρδιακός ρυθμός για τις γυναίκες μπορεί να κυμαίνεται από 60 έως 100 παλμούς ανά λεπτό (bpm). Αν και ελαφρώς κάτω από αυτό το φυσιολογικό εύρος, ο μέσος καρδιακός ρυθμός για τα γυναικεία μέλη της Oura είναι 58 παλμοί ανά λεπτό.
2. Βελτιώστε τη διατροφή σας.
Περιορίστε τα επεξεργασμένα τρόφιμα, τα ζαχαρούχα ποτά και τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, αλάτι και κορεσμένα λιπαρά. Αντ’ αυτού, προτιμήστε μια μεσογειακή διατροφή πλούσια σε φυτικά τρόφιμα, ψάρια και υγιεινά λιπαρά.
3. Ασκείστε τακτικά.
Στοχεύστε σε τουλάχιστον 150 λεπτά αερόβιας σωματικής άσκησης μέτριας έντασης ή 75 έως 150 λεπτά αερόβιας σωματικής άσκησης υψηλής έντασης κάθε εβδομάδα. Προσθέστε κάποια άσκηση ενδυνάμωσης μέτριας ή υψηλής έντασης δύο ή περισσότερες φορές την εβδομάδα.
4. Μειώστε την κατανάλωση καπνού και αλκοόλ.
Το κάπνισμα είναι μια σημαντική αιτία εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων — οι γυναίκες που καπνίζουν διατρέχουν 25 % αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν καρδιακά νοσήματα σε σύγκριση με τους άνδρες καπνιστές. Η κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζει εξίσου την καρδιακή υγεία, επομένως είναι προτιμότερο να μειώσετε ή να κόψετε εντελώς και τις δύο αυτές συνήθειες.
5. Διαχειριστείτε το άγχος.
Αν και είναι πιο εύκολο να το λέει κανείς παρά να το κάνει, προσπαθήστε να διατηρείτε τα επίπεδα του άγχους σας υπό έλεγχο με ποιοτικό ύπνο, επαρκή άσκηση, ασκήσεις αναπνοής ή διαλογισμό και διατηρώντας τις κοινωνικές σας σχέσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Πώς να βελτιώσετε την καρδιαγγειακή υγεία σας